Hành chính xanh – động lực mở rộng không gian hợp tác Việt Nam, Lào, Campuchia và Hàn Quốc

Ngày làm việc thứ 2 của Hội thảo Quốc tế VASS –LASES-RAC-KEI tập trung chủ đề tăng trưởng xanh đang dần trở thành yêu cầu mang tính cấu trúc đối với mô hình phát triển của mỗi quốc gia. Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho chuyển đổi xanh ngày càng lớn, Việt Nam, Lào, Campuchia và Hàn Quốc có nhiều dư địa để kết nối nguồn lực tài chính, công nghệ và tri thức, biến chuyển đổi xanh thành một động lực tăng trưởng mới của khu vực.

 

Ngày 16/9, tại Nghệ An, Hội thảo quốc tế “Bảo đảm tài chính cho tăng trưởng xanh tại Việt Nam, Campuchia và Lào: Kinh nghiệm của Hàn Quốc và cơ hội hợp tác khu vực” diễn ra với sự tham dự của các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và đại diện các đối tác quốc tế. Dự phiên khai mạc có GS.TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (VASS). TS Hoon Chang, Phó Chủ tịch Viện Môi trường Hàn Quốc (KEI); TS Leeber Leebouapao, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Viện khoa học Kinh tế và Xã hội Quốc gia Lào (LASES); Viện sĩ Sok Touch, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Campuchia, Chủ tịch Viện Hàn lâm Hoàng Gia Campuchia (RAC); GS.TS Thái Văn Thành, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An; TS Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chính sách, Chiến lược Kinh tế- Tài chính, Bộ Tài chính. Tham dự còn có ông Nguyễn Hồng Kỳ, Phó Chủ tịch Thường trực Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị tỉnh Nghệ An, ông Vi Tố Định, Phó Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam –Lào tỉnh Nghệ An.

Hội thảo do Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Khoa học Kinh tế và Xã hội Quốc gia Lào, Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia và Viện Môi trường Hàn Quốc phối hợp tổ chức. Đây là một hoạt động trong cơ chế đối thoại khoa học được duy trì từ năm 2012, tạo diễn đàn để bốn bên chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi chính sách và tìm kiếm những hướng hợp tác mới vì mục tiêu phát triển bền vững.




TS Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chính sách, Chiến lược Kinh tế- Tài chính, Bộ Tài chính Việt Nam phát biểu 

Phát biểu đề dẫn tại hội thảo, TS Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chính sách, Chiến lược Kinh tế- Tài chính, Bộ Tài chính Việt Nam nhấn mạnh, tăng trưởng xanh không còn đơn thuần là câu chuyện về môi trường hay ứng phó với biến đổi khí hậu. Biến đổi khí hậu, yêu cầu giảm phát thải, chuyển dịch năng lượng cùng những thay đổi nhanh chóng trong các tiêu chuẩn thương mại và đầu tư quốc tế đang tác động ngày càng sâu sắc đến cách các nền kinh tế phân bổ nguồn lực và xác lập lợi thế cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, năng lực thực hiện chuyển đổi xanh ngày càng gắn với năng lực cạnh tranh, an ninh năng lượng, khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu và chất lượng tăng trưởng dài hạn. Nhưng để chuyển đổi xanh, bài toán đặt ra trước hết là nguồn lực. Việt Nam, Lào và Campuchia đều là những nền kinh tế đang phát triển, trong khi nhu cầu đầu tư cho năng lượng sạch, giao thông xanh, nông nghiệp bền vững, lâm nghiệp, quản lý tài nguyên, xử lý chất thải và kinh tế tuần hoàn ngày càng lớn.
Vì vậy, vấn đề không chỉ là “có thêm vốn”, mà quan trọng hơn là làm thế nào xây dựng được một hệ thống tài chính có khả năng định hướng, phân bổ và dẫn dắt dòng vốn vào các lĩnh vực xanh. Theo đó, cần có sự phối hợp giữa chính sách tài khóa, tiền tệ, hệ thống ngân hàng, thị trường vốn và các nguồn lực quốc tế; đồng thời phát huy vai trò dẫn dắt của khu vực công để tạo điều kiện thu hút mạnh hơn nguồn vốn tư nhân.



 
Đoàn đại biểu Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị tỉnh Nghệ An dự hội thảo

Tại hội thảo, những kết quả bước đầu của Việt Nam trong phát triển tài chính xanh cũng được đề cập. Các nhiệm vụ phát triển tài chính xanh đã từng bước được cụ thể hóa trong các chiến lược về tài chính, phát triển thị trường chứng khoán, lộ trình phát triển thị trường trái phiếu và Kế hoạch hành động của Bộ Tài chính thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh.
Đáng chú ý, đến cuối năm 2025, dư nợ tín dụng xanh đạt gần 780 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 4,19% tổng dư nợ của toàn nền kinh tế. Dư nợ trái phiếu doanh nghiệp xanh và trái phiếu bền vững đến cuối quý I/2026 đạt xấp xỉ 1,1 tỷ USD.
Cùng với đó, khung pháp lý về tài chính xanh tiếp tục được hoàn thiện, trong đó có quy định về Danh mục phân loại xanh và các chính sách liên quan đến trái phiếu doanh nghiệp xanh.
Tuy nhiên, so với nhu cầu vốn rất lớn của quá trình chuyển đổi, quy mô tài chính xanh vẫn còn khoảng cách. Đây là lý do Việt Nam cần tiếp tục đa dạng hóa các công cụ tài chính, phát triển thị trường vốn xanh và mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn vốn quốc tế.

Đây cũng là bài toán đặt ra đối với Lào và Campuchia

Từ góc nhìn của từng nền kinh tế, các đại biểu được kỳ vọng trao đổi những cách thức phù hợp để doanh nghiệp có thể từng bước đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm cường độ phát thải nhưng vẫn bảo đảm năng lực cạnh tranh. Một trong những nội dung được đặc biệt quan tâm tại hội thảo là kinh nghiệm của Hàn Quốc.
Từ một quốc gia có quá trình công nghiệp hóa mạnh mẽ, Hàn Quốc đã từng bước chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào công nghệ, đổi mới sáng tạo và các ngành có giá trị gia tăng cao. Trong quá trình đó, quốc gia này tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi xanh thông qua hoàn thiện thể chế, phát triển tài chính xanh, khuyến khích đầu tư xanh và huy động khu vực tư nhân.
Điều đáng tham khảo không chỉ nằm ở từng công cụ tài chính riêng lẻ, mà ở cách Nhà nước xây dựng một hệ sinh thái chính sách để định hướng dòng vốn phục vụ chuyển đổi xanh.
Từ kinh nghiệm này, hợp tác giữa Việt Nam, Lào, Campuchia và Hàn Quốc được đặt trong một không gian rộng hơn: không chỉ chia sẻ kinh nghiệm chính sách mà còn có thể mở rộng sang tài chính, đầu tư, công nghệ, hỗ trợ kỹ thuật và phát triển các dự án xanh cụ thể.

Nếu kết nối hiệu quả các nguồn lực tài chính, công nghệ và tri thức, chuyển đổi xanh có thể trở thành một động lực tăng trưởng mới, đồng thời mở ra không gian hợp tác sâu rộng hơn giữa các quốc gia.
Một trọng tâm được 13 tham luận của các nhà khoa học đề cập là làm thế nào đưa các mục tiêu tăng trưởng xanh từ chiến lược, chính sách thành những chương trình và dự án có khả năng tiếp cận nguồn vốn. Các lĩnh vực được lưu ý gồm nông nghiệp, lâm nghiệp, tài nguyên nước, giao thông, quản lý chất thải và kinh tế tuần hoàn. Đặc biệt, vai trò của địa phương được nhấn mạnh, bởi đây là nơi trực tiếp triển khai phần lớn hoạt động đầu tư và chuyển đổi xanh.







Với Nghệ An, việc hội thảo quốc tế được tổ chức tại địa phương không chỉ tạo thêm một diễn đàn trao đổi học thuật, chính sách, mà còn mở ra cơ hội quảng bá tiềm năng, lợi thế và định hướng phát triển của tỉnh tới các nhà khoa học, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp.
Trong xu thế tăng trưởng xanh, Nghệ An có thể trở thành một không gian để cụ thể hóa những ý tưởng hợp tác thành các chương trình, dự án phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, từ hạ tầng, năng lượng, sản xuất, nông nghiệp đến quản lý tài nguyên và phát triển kinh tế tuần hoàn.
Tinh thần xuyên suốt được đặt ra là chính quyền địa phương đồng hành cùng doanh nghiệp, tạo môi trường thuận lợi để các nhà đầu tư nghiên cứu cơ hội hợp tác và triển khai các dự án phù hợp với định hướng phát triển bền vững.




GS.TS Thái Văn Thành, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An phát biểu

Nghệ An sẵn sàng đón nhận các nguồn lực đầu tư, công nghệ và tri thức; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư, đối tác quốc tế tìm hiểu tiềm năng, kết nối và triển khai những dự án có hiệu quả, phù hợp với chiến lược phát triển của tỉnh và yêu cầu tăng trưởng xanh.
Hội thảo hướng tới ba nhóm nội dung lớn. Trước hết là hoàn thiện chính sách và cơ chế huy động tài chính xanh, từ tín dụng xanh, trái phiếu xanh, quỹ khí hậu, tài chính công đến các nguồn lực quốc tế; trong đó nguồn lực công cần được sử dụng hiệu quả với vai trò “vốn mồi”, chia sẻ rủi ro và tạo sức hút đối với nguồn vốn tư nhân.
Tiếp đó là cụ thể hóa tăng trưởng xanh theo ngành, lĩnh vực và địa phương, xây dựng những chương trình, dự án có khả năng huy động vốn và phù hợp với đặc thù của từng nền kinh tế.
Cuối cùng là mở rộng hợp tác quốc tế, tận dụng kinh nghiệm của Hàn Quốc và thúc đẩy kết nối giữa bốn bên trong hỗ trợ tài chính, chuyển giao tri thức, công nghệ, kỹ thuật, nâng cao năng lực và triển khai các sáng kiến xanh.
Từ Nghệ An, câu chuyện tài chính cho tăng trưởng xanh vì thế không chỉ dừng lại ở những con số hay những khuyến nghị chính sách. Điều quan trọng hơn là tìm được cách biến nguồn lực thành những dự án cụ thể, biến hợp tác thành kết quả và đưa mục tiêu tăng trưởng xanh trở thành một phần thiết thực của quá trình phát triển kinh tế - xã hội.
Đó cũng là cơ sở để Việt Nam, Lào, Campuchia và Hàn Quốc tiếp tục mở rộng hợp tác, cùng hướng tới một mô hình tăng trưởng bền vững hơn trong giai đoạn mới.

Lang Quốc Khánh