Với 743 sản phẩm OCOP của tỉnh Nghệ An đã được công nhận đạt từ 3 sao trở lên tính đến ngày 30/6/2025 ( trong đó gồm: 3 sản phẩm 5 sao, 45 sản phẩm 4 sao và 695 sản phẩm 3 sao) tỉnh Nghệ An đã xây dựng được hệ sinh thái sản phẩm đa dạng, có sức cạnh tranh trên thị trường. Trong đó khoảng 60% sản phẩm OCOP có sự phát triển mạnh mẽ ở cả quy mô sản xuất và tăng trưởng. Tuy nhiên, cũng không ít sản phẩm vẫn rơi vào tình trạng “được mùa mất giá” hoặc chỉ quanh quẩn ở thị trường nội địa nhỏ lẻ hoặc sản xuất và tiêu thụ mang tính mùa vụ. Nguyên nhân được các chủ thể đưa ra chính là nằm ở tư duy sản xuất manh mún, dựa trên kinh nghiệm truyền thống. Cùng với đó là “yếu” về nguồn lực, trình độ quản lý dẫn đến thiếu đi sự nghiên cứu nhu cầu thị trường.
Tại Cơ sở sản xuất Giò Bê Chung Tài, xóm 9 xã Yên Thành - Từ một Hộ sản xuất truyền thống vốn sản xuất nhỏ lẻ, song nhờ sự năng động, linh hoạt, đổi mới tư duy trong sản xuất, hoạt động kinh doanh dịch vụ, đến nay đã chủ động liên kết, sản xuất quy mô lớn. Hàng năm Cơ sở sản xuất Giò Bê Chung Tài cung cấp tiêu thụ ra thị trường khoảng từ 280-300 tấn Giò Bê thành phẩm, doanh thu ước đạt hơn 60-70 tỷ đồng/năm, tạo việc làm ổn định, thu nhập thường xuyên cho 10 lao động. Sản phẩm được phân phối trên toàn quốc, có mặt trong các hệ thống siêu thị, đặc biệt còn được xuất khẩu đi Hồng Kông, Đài Loan (Trung Quốc), Lào…
Năm 2021, sản phẩm giò bê Chung Tài được UBND tỉnh cấp công nhận là sản phẩm OCOP đạt 4 sao. Đến năm 2024 sản phẩm giò bê Chung Tài tiếp tục được UBND tỉnh cấp chứng nhận là sản phẩm OCOP đạt 4 sao tiêu chuẩn.
Sắp tới Cơ sở sản xuất giò bê Chung Tài sẽ ứng dụng công nghệ số hóa cho từng sản phẩm, áp dụng công nghệ 3 D vào vào sản phẩm để giúp khách hàng tìm kiếm thông tin sản phẩm nhanh hơn, hình ảnh rõ nét hơn, đầy đủ góc nhìn hiện đại và tiến tới đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, tạo nên thương hiệu riêng của vùng đất quê lúa Yên Thành, vững vàng trong lòng người tiêu dùng nhờ hương vị riêng vốn có của mình.
Giám đốc Doanh nghiệp tư nhân Sỹ Thắng cho biết: Mặc dù đã xây dựng phát triển thành công dòng sản phẩm Lạc Sen được thị trường đánh giá cao về chất lượng. Song, những năm trước đây do chưa đủ năng lực tài chính để phát triển vùng nguyên liệu và đầu tư máy móc sản xuất quy mô lớn nên sản phẩm chủ yếu bán, tiêu thụ theo mùa vụ của năm trước gối năm sau. Điều này làm giảm sự chuyên nghiệp, sức cạnh tranh trên thị trường. Do đó, từ năm 2023 Doanh nghiệp đã tham mưu cho UBND huyện Diễn Châu (cũ) phát triển vùng nguyên liệu hàng trăm ha; Doanh nghiệp đứng ra ký hợp đồng liên kết, bao tiêu sản phẩm cho Nhân dân. Ngoài ra, Doanh nghiệp được tiếp cận với nguồn vốn vay ưu đãi của Quỹ hỗ trợ phát triển HTX tỉnh Nghệ An để đầu tư máy móc, nhà xưởng, kho lưu hàng... nên có đủ điều kiện để bảo quản nguồn nguyên liệu, sản xuất quanh năm”.
Được biết, với việc chủ động sản xuất, Doanh nghiệp có nguồn sản phẩm quanh năm không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ nội vùng, nội tỉnh mà còn tích cực tham gia các hội chợ thương mại để quảng bá, kết nối với những điểm tiêu thụ lớn. Hiện Doanh nghiệp đã có mặt tại 20 tỉnh, thành phố trên cả nước.
Cùng với đó, Doanh nghiệp đã xây dựng được sản phẩm OCOP mang đặc trưng bản địa và tiêu chuẩn chất lượng. Việc áp dụng các tiêu chuẩn ISO, VietGAP không chỉ giúp kiểm soát chất lượng mà còn là “giấy thông hành” để sản phẩm OCOP tiến vào các hệ thống siêu thị lớn và kênh tiêu dùng hiện đại.
“Thay vì chỉ bán “cái mình có” thì chúng tôi đã chuyển sang bán “cái thị trường cần”. Do đó, Doanh nghiệp đã đầu tư máy móc để chế biến tạo nên các sản phẩm Lạc Sen, Dầu Lạc truyền thống, lạc hạt chân không... đáp ứng các nhu cầu, thị hiếu của thị trường và người tiêu dùng mang lại hiệu quả kinh tế cao”, ông Thắng chia sẻ.
Thực tế cho thấy, khi phát triển được sản phẩm OCOP hầu hết các chủ thể đều chủ động đầu tư phát triển công nghệ, kỹ thuật sản xuất và nắm bắt xu hướng phát triển của thị trường để tìm ra hướng đi hiệu quả, khẳng định được vị thế của sản phẩm. Đồng thời, đẩy mạnh quảng bá, tiêu thụ sản phẩm thông qua nền tảng số. Bài học về thay đổi tư duy trong xây dựng sản phẩm OCOP trên địa bàn tỉnh đã được khẳng định ở nhiều sản phẩm tưởng chừng nhỏ lẻ nhưng lại có sức cạnh tranh lớn trên thị trường như: Ngũ cốc dinh dưỡng Nghi Lâm, Nhút Bà Quế Thanh Chương, Nước mắm hạ thổ Diễn Châu, Dầu Sở Nghĩa Đàn, Sản phẩm từ Dược liệu của Công ty dược liệu Pù Mát...
Năm 2026, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Thay đổi tư duy về kênh phân phối là yếu tố then chốt. Thay vì chỉ trông chờ vào các hội chợ truyền thống, các chủ thể OCOP cần chủ động đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và sử dụng livestream, như một công cụ bán hàng trực tiếp hiệu quả. Đồng thời, ứng dụng mã QR để truy xuất nguồn gốc, công nghệ số và công nghệ 3D hình ảnh, minh bạch hóa quy trình từ trang trại đến bàn ăn không chỉ tạo niềm tin cho khách hàng mà còn giúp nâng cao năng lực quản trị cho các Hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Chương trình OCOP đang bước vào giai đoạn mới - giai đoạn của chất lượng và chiều sâu. Cùng với đó, thay đổi tư duy sản xuất không phải là chuyện một sớm một chiều. Do đó, bên cạnh sự nỗ lực của người sản xuất rất cần sự đồng hành, hỗ trợ của các cấp chính quyền địa phương và sở, ngành liên quan của tỉnh. Chỉ khi thay đổi được tư duy từ “sản xuất” sang “kinh doanh”, từ “lượng” sang “chất”, các sản phẩm OCOP mới thực sự trở thành những “viên ngọc quý”.
Nguồn tin: Cao Đường, Chi cục Kinh tế hợp tác và PTNT
